Jön Türk - Ahmed Midhat Efendi

            
Ahmet Midhat Efendi, Tanzimat yazarlarının genelinde olduğu gibi siyasetin yanında edebiyatla da ilgilenmiştir. Siyasi ve edebi kimliğini harmanlayarak edebiyat dünyasındaki yerini alan Ahmed Midhat, kimi eserlerinde siyasetten dem vurduğunu gözlemleyebiliriz ki Jön Türk buna örnek gösterilebilir. 
*
Ahmet Midhat Efendi, Jön Türk adlı eserinde dönem itibariyle arı Türkçe'den uzak süslü bir Osmanlı Türkçe'si kullanmıştır. Onun için Jön Türk'ün dili, günümüz Türkçesiyle kıyaslandığında anlaşılması güç bir eserdir.
Romanda Nurullah adlı bir gencin başından geçenler anlatılır. Dönemin rejimi hakkında çarpıcı tespitler roman aracılığıyla okurlara aktarılır. Eserde Abdulhamid dönemindeki baskılardan ve Jön Türklerden dem vurulur. Bunun yanında Nurullah'ın aşk hayatı da işlenir.
Jön Türk, hem Akçağ Yayınları hem de Antik Yayınları tarafından yayımlanmaktadır. Akçağ Yayınları, Ahmed Midhat'ın kalemin çıkanları bire bir sayfalarına yansıtmıştır. Dolayısıyla dili oldukça ağırdır. Antik Yayınlarında ise kitabın sadeleştirilmiş şeklini bulabilirsiniz.
*
5  bölüme ayrılmış bu eserde 5 farklı olay örgüsü var. Tüm bu olay örgülerinden de genel bir olay örgüsü çıkıyor. Ara vererek okunması mümkün bir eser.
Psikoloji tahlillerine ayrı bir parantez açmak gerekir. Ahmed Midhat, kitabın karakterlerinden olan Ceylan'ın öfkesini, harikulade bir biçimde yansıtıyor. Ceylan'ın iç dünyasındaki şiddete fazlasıyla tanık oluyorsunuz. Diğer karakterler de ona keza öyle.
Dönemi tanıma açısından da uygun bir kitap. Yazılanlar objektif bir bakış açısının örneğiyse Abdulhamid dönemine ve rejimine cephe almanız mümkün.
Ahmed Midhat, yer yer kitabın akışını keserek küçük denemeler şeklinde okurlara fikirlerini sunuyor. Alafrangalığın aşırılığına, feministliğe vb. bir çok batılı düşünceye eleştirilerini yöneltiyor.

Jön Türk'ün karakterleri : Gazanfer Bey, Gazanfer Beyin eşi Dilşinas Hanım ( Bilgili ve dul bir Çerkez hanımıdır ), Gazanfer Beyin kızı Ahdiye, (Küçük yaşta yetim kalmış, sıkı bir eğitimden geçmiş terbiyeli bir kızdır.) Ahdiye'nin hocası Abdullatif Bey, Ahdiye'nin küçüklük arkadaşı Remziye, Kazım Bey (Alafranga bir devlet memurudur. İleri zamanlarda ajanlığa soyunmuştur.), Sezayidil Hanım, (Nurullah'tan hoşlanmaktadır. Fakat kendine yakıştıramadığı için açığa vurmamaktadır. Çok girişken ve alafranga bir bayandır.) Katip Beyin oğlu Nurullah, (Hukuk mektebini bitirmiş. İyi huylu, karakterli bir gençtir.) Katip Beyin kızı Zeliha. Kazım Beyin kızı Ceylan, (Gerçek adı Ayşe'dir. Ancak kendine Ceylan ismini münasip görmüştür. Batılı fikirlerle donanmış batı özentisi bir kızdır. Küçük yaşta Fransızca öğrenmiştir. Feministtir ve Nurullah'tan hoşlanmaktadır.) Nurullah'ın arkadaşı Salih Ziya, Akka'da Nurullah'a yardımcı olan Fransız tüccar Mösyö Kaon(Caun), Akka'da, Nurullah'ın sürgününden sorumlu memur Paşa Hazretleri, Mısırdaki iş arkadaşı Abdulgaffar Sacid, Nurullah'ın oda arkadaşları : Mısırlı Refik Bey, Hafız Kadri Efendi, Rejimin memurlarından Feyzullah ve Kazım Bey hanesinin hizmetçileri bu kitabın karakterleri arasındadır.
Jön Türk'te geçen mekanlar : Akka (Sürgün yıllarının geçtiği şehir.), İskenderiye (Sürgünden kaçıp yerleştiği şehir.), İstanbul (Asıl yaşadığı şehirdir.)

1 Yorum:

  1. Ilgi cekici bir kitap.. Aklima Peyami Safa'nin romanlarini getirdi. Ustaca da yorumlanmis tarafinizdan :)

    YanıtlaSil

yorum yaparak içeriğe katkıda bulunabilirsiniz.