• "filistin bir sınav kağıdı / her mü'min kulun önünde" c.z.  
 konu başlıkları: #edebiyat - #tv-sinema - #müzik - #kitap - #şiir - #öykü - #roman - #deneme
 

Kiralık Konak - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Bilgi

Eserin adı: Kiralık Konak
Yazarın adı: Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Fiyatı: 14,40 TL
Sayfa sayısı: 232
Konu: Alaturka-alafranga çatışması
Yayın evi: İletişim Yayınları

Kiralık Konak, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun ilk romanıdır. İstanbul'da istanbulin devriyle redingot devrini kıyaslayarak, geniş ailelerin ve konak yaşamının gösterdiği değişimi, hayat tarzımızdaki yozlaşmaları anlatarak başlar kitaba. Ardından ise evin büyüğü ve otoritesi olan Naim Efendi'den başlayarak, evin şımarık kızı Seniha, onun annesi Sekine ve babası Servet Bey'le devam eder. Romanın diğer figürlerinden de söz eder. Faik Bey, Hakkı Celis. vd.  figürleri anlatır. 
*
Kitap, özü itibariyle; alaturka, alafranga çatışmasını anlatır. Alaturka'yı temsilen, Naim Efendi. Alafrangayı temsilen; Seniha ve Faik Bey. 
Bu iki kutuplu konakta, hiç bir şey Naim Efendi'nin isteği doğrultusunda olamaz. Aksine tüm dünya, torunu Seniha'nın etrafında dönmektedir. Kafası esince Paris'e kaçabilir, pekâla kimse de hesap sormaya cesaret gösteremezdi. .

Hikayenin tam anlamıyla başladığı nokta, Seniha'nın arkadaşlarıyla yaptığı  ada gezisidir. Burada Faik Bey'le meşru olmayan bir ilişkinin içerisine girer ve hayatına zarar verecek kararlar alır. 
Seniha, uzun süredir peşinde koştuğu Faik Bey'i burada müptelası etmiştir artık. Faik Bey, artık eski çizgisinde değildir. Bu noktadan baktığımızda Yakup Kadri, kadın-erkek ilişkileri üzerine yoğun bilgileri ve gözlemleri olan bir yazardır. Bunun akabinde psikoloji tahlilleri fevkalade yapılmıştır. 
Tüm hikaye, Seniha'nın üzerinde ilerlese de hikayenin asıl kahramanı olan Hakkı Celis'i de, belli aralıklarla okurun hafızasına kazımıştır. Hakkı Celis, Yakup Kadri'nin bu çabalarının farkındadır, romanın sonunda da sahneye çıkıp selamını sunmuştur. 

Kitabın bitişine dair yapılabilecek bir de eleştiri olabilir. Bu farklı okuma zevklerine göre, sindirilebilir veya karşı konulabilir bir yorum olur. Hikayenin sonunda Hakkı Celis'in kahramanlığı kadar, Naim Efendi'nin de isyanına kulak verilebilirdi. Okur olarak, Seniha'nın da olaylardan ayrıca pişmanlık duymasını bekliyor idik, ancak Seniha'ya ayrılan son, Hakkı Celis'in ölümüne verdiği soğuk bir tepkiden ibaret kaldı.

Sonuç itibariyle: Kiralık Konak; bir hayatın, tüm açılarıyla, tüm figürleriyle anlatıldığı bir eser niteliğini taşıyor. Yakup Kadri'nin hayat tecrübesinin, yepyeni bir kurguyla yoğrulduğu bu eser; gerek üslûbu, gerek konusu itibariyle oldukça başarılı ve edebiyatımızın mihenk taşı sayılabilecek eserlerindendir.

Asli karakterler: 

Seniha: Naim Efendi'nin torunudur. Beyaz tenli, kızıl saçlı, yeşil gözlü güzelce bir kızdır. Naim Efendi'yi, Servet Bey'i, annesi Sekine Hanım'ı, konağı her şeyi sıkıcı bulur. Doyumsuz biridir. Faik Bey'le aşk yaşar ancak ondan da sıkılır. Avrupai kitapları okumaktan hoşlanır ve tek hayali kitaplarda gördüğü hayali, gerçeğe çevirmektir.

Naim Efendi: II. Abdülhamit döneminde bir çok memurlukta çalışmış, üst makamlarda görev yapmış nazik, kibar, terbiyeli, geleneklere bağlı biri. Devlet ve devlet adamlarına büyük bir saygısı var. Körpe zamanlarını İstanbulin devrinde yaşamış. Babasından kalan servet ile geçiniyor. Torunlarına karşı aşırı bir sevgi besliyor, özellikle de Seniha'yı ayrı bir seviyor. Bu aşırı sevgisi onun sonunu da hazırlıyor. Ömrünün son zamanlarında iyice düşkün, yoksul bir hale geliyor. Romandaki en tutarlı kişilerden biri.

Hakkı Celis: Naim, Efendi'nin yeğenidir. Şiir yazar, okur. Seniha'dan hoşlanmaktadır. Ancak Seniha onu mektep çocuğu olarak görür, küçümser. Hakkı Celis, Çanakkale Harbi'ne gider ve orada şehit olur. Ayrıca zamanla şiire olan sevgisini kaybeder, değişir, onda tek değişmeyen şey, Seniha'ya duyduğu aşktır...

Faik Bey: Kumral, zayıf, uzun boylu, yakışıklı ve züppe bir gençtir. Avrupa'da uzun müddet bulunmuş. Kibar, nazik ve de çapkın. Kumara düşkün. Seniha ile aşk yaşıyor ancak ardından Seniha'dan darbe yiyor. Onu, hayatında ilk defa kıskandıran ve acı çektiren kadın Seniha'dır.

Diğer karakterler: Servet Bey, Sekine Hanım, Selma Hanım, Necibe Hanımefendi, Cemil, Madam Kronski, Belkıs Hanım, Nuriye-Neyire Hanımlar, Kasım Paşa, Nefise Hanfendi, Rakip Efendi, Canan Kalfa, Hasan Ağa, Azmi Bey, Hüseyin-Hüsnü Beyler, Şeker Tüccarı, Madam Kroft

2 Yorum :

EMİNE ÖZTÜRK dedi ki...

ilk okuduğumda çok etkilenmiştim bu kitabı.... keşke bulsam da yine okusam dedim yazınızı okuyunca...

25 Mayıs 2013 23:38
Erdi Demir dedi ki...

Gerçekten çok güzel bir kitap, akıcı ve bağlayıcı.

26 Mayıs 2013 21:36

Yorum Gönder

yorum yaparak içeriğe katkıda bulunabilirsiniz.